Malborscy przewodnicy

Do połowy 1946 roku na skutek zabezpieczenia zamku malborskiego przez władze wojskowe przed tzw. Szabrownikami, ruch turystyczny do zabytkowego zamku w Malborku i zniszczonego obiektu w zasadzie nie istniał. Dopiero od tego czasu obserwuje się napływ zwiedzających zamek, którym przyświecały różne cele – nie zawsze poznawcze. Nie było w tym czasie przewodników turystycznych i nie prowadzono dokładnej rejestracji zwiedzających. Do zamku malborskiego wchodził właściwie kto chciał, bez żadnych ograniczeń. Według sprawozdań ówczesnego kustosza zamku Alicji Hendzel i szacunkowych danych Towarzystwa Opieki nad Zamkiem od połowy 1946 roku do końca 1960 roku światowej klasy zabytek odwiedziło 1145 tys. osób. Zorganizowana obsług turystów przybywających do Malborka rozpoczęła się w 1952 roku Zwiedzających oprowadzali wówczas członkowie bratniego koła przewodników PTTK w Gdańsku. Uciążliwości dojazdowe sprawiły, że postanowiono przeszkolić odpowiednią grupę ludzi i utworzyć na miejscu własne koło. Fakt ten pozwolił na rezygnację z pomocy koła w Gdańsku i powołanie 8 kwietnia 1954 roku przy Oddziale PTTK w Malborku własnego Koła Przewodników. Jego założycielami byli Stefan Dubyna (pierwszy przewodniczący), Mieczysław Balawender, Heliodor Ofierzyński , Antoni Franaszek, Henryk Kazimierkiewicz, Feliks Kozłowski, Gerard Pawlak, Aleksander Miłaszewski, Jan Podlewski i Antoni Wójcicki. W 1957 roku dzięki przychylności ówczesnego konserwatora wojewódzkiego w Gdańsku Mieczysława Mieszkowskiego, malborscy przewodnicy uzyskali w narożu północno – zachodnim Zamku Średniego własne pomieszczenie. Już 12 stycznia 1958 roku utworzono w nim Klub Turysty, w którym organizowano spotkania, prelekcje i kursy języków obcych. Ważną datą w życiu przewodników był Malbork i ziemia malborka w promieniu 20km. Ustawiczny wzrost liczby turystów zagranicznych zmusza Koło Przewodników do organizacji szkoleń w zakresie języka niemieckiego, angielskiego , francuskiego i rosyjskiego. Pierwsze egzaminy ze stopnia ich opanowania kursanci zdawali przed Państwową Komisją w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Łopocie, a później w Warszawie. Równocześnie pogłębiano wiedzę historyczną na temat Malborka po 1961 roku korzystając z pomocy pracowników Muzeum Zamkowego i profesorów wyższych uczelni Gdańska i Torunia. Przewodnicy posiadają do swej dyspozycji fachową bibliotekę, aparaturę nagłaśniającą, projektor do wyświetlania filmów, kompletne wyposażenie ciemni fotograficznej oraz sprzęt audiowizualny. Biorą aktywny udział w komisji szkoleniowej, kulturowo – oświatowej i administracyjno – gospodarczej. Pełnią szereg odpowiedzialnych funkcji w PTTK i organizacjach społecznych. Ponadto włączali się aktywnie do prac przy organizacji ''Rajdów po Ziemi Malborskiej”, ''Rajdów Wyzwolenia” i wycieczek turystyczno – krajoznawczych . W 1973 roku w związku z 500 rocznicą urodzin M. Kopernika zorganizowali kurs przewodnicki dla harcerzy , który ukończyło 100 osób. Z okazji tej rocznicy miał miejsce przyjazd przed zamek dyliżansu pocztowego zaprzężonego w cztery konie. Stęplowano wówczas na miejscu znaczki i koperty specjalnym okolicznościowym datownikiem. W 1789 roku utworzonemu Funduszowi Socjalnemu , przewodnicy dokonali znacznych wpłat na rewaloryzację Krakowa, odbudowę Zamku w Golubiu – Dobrzniu, na Centrum Zdrowia Dziecka i konserwację Panoramy Racławickiej. Ponadto wsparli finansowo powodzian w Płocku, ufundowali pamiątkową tablicę poświęconą działaczom ''Młodego Lasu” i sfinansowali okolicznościowe wydawnictwa. W tym samym roku, dzięki życzliwości ówczesnego dyrektora Muzeum Zamkowego Mariana Pawłowskiego, uzyskali oni zabytkowy lokal o powierzchni około 50m kwadratowych w Baszcie Podstarościego. W ciągu 30 lat działalności (do 1984 roku) zorganizowano 16 kursów, na których uprawnienia przewodnickie uzyskało 401 osób. W 1990 roku koło przewodników liczyło 189 osób oprowadzających, w tym 45 z uprawnieniami do pracy z turystami zagranicznymi. Malborscy przewodnicy prowadzą również ożywioną działalność kulturalną. W Baszcie Podstarościego urządzają spotkania z ciekawymi ludźmi, wieczornice z okazji 3 Maja i 11 Listopada, wieczorki towarzyskie i sylwestrowe, dzielą się opłatkiem i dyskutują na różne tematy. Obdarzeni talentem recytatorskim i dobrą dykcja biorą udział w Konkursie Krasomówczym w Golubiu – Dobrzyniu. Koło przewodników doczekało sie własnego sztandaru, którego poświecenie nastąpiło 22 marca 1992 roku Duszpasterzem przewodników został ks. Henryk Liszewski. Wzrastający ruch turystyczny sprawił, że w latach 1961-1993 przewodnicy oprowadzili 12,3mln turystów, w tym ponad 2,1 mln zagranicznych. Funkcje prezesów w ostatnich latach pełnili: Ryszard Radziwiłowicz, Tadeusz Górnik, Olimpia Buńka, Janusz Smoczyński, Janina Markiewicz i Krzysztof Górnik. Etatowym pracownikiem sekretariatu i opiekunką księgozbioru bibliotecznego jest Aniela Weremko. Dzięki przewodnikom turyści krajowi i zagraniczni przybywający do Malborka mogą zaspokoić swą ciekawość świata i zapoznać się z bogatą przeszłością nadnogackiego grodu.