Zniszczenia Malborka

27 lipca 1944 r. ukazał się w „Dzienniku Ustaw Rzeszy” dekret Adolfa Hitlera o prowadzeniu wojny totalnej. Zgodnie z rozkazem szefa OKW Wilhelma Keitla z 19 sierpnia 1944 r. unieszkodliwienie lub zniszczenie potencjału gospodarczego należało na poszczególnych obszarach wojskowych do dowództwa Wehrmachtu. Hotel restauracja Malbork zaprasza turystów. W połowie marca 1945 r. cofające się jednostki niemieckie, chcąc utrudnić posuwanie się wojsk radzieckich w kierunku gdańska, postanowiły zalać znaczną część Żuław. W związku z tym dokonały 16 wyrw w wałach ochronnych nad Wisłą, Nogatem, Świętą, Starą Radunią i Kanałem Młyńskim. Przez wyrwy te o długości 600 m wdarła się woda, zalewając tereny depresyjne i nisko położone tereny żuławskie. W wyniku tej akcji na ogólną powierzchnię 11944 ha uprawnej ziemi powiatu malborskiego 4600 ha znalazło się pod wodą i nie nadawało się do użytku. Malbork, Hotel Grot to dobry wypoczynek w Malborku. Z ogólnej liczby 1287 gospodarstw tylko 813 było wolnych od zniszczeń. Najbardziej ucierpiały grunty w gminach Stare Pole, Gronowo, Zwierzno i Żurawiec, gdzie zniszczono 80 proc. Urządzeń melioracyjnych. Pod wodą znalazło się wiele gospodarstw. Część zagród została spalona, a część poważnie zniszczona lub zagrzybiona. Innym skutkiem zalania tych terenów była zmiana flory i fauny na typowo bagienną (szuwary, ptactwo wodne, hotel restauracja w Malborku na zamku grot, wypoczynek i turystyka) Później pojawiła się plaga myszy i szczurów, z którymi nie można było sobie poradzić. W wyniku zalania zniszczono nie tylko wypracowaną przez szereg pokoleń strukturę gleby, lecz również (w całości lub częściowo) drogi, mosty, linie wysokiego napięcia, śluzy, stacje pompowe i transformatorowe. Częściowo zniszczona została także sieć elektryczna, telefoniczna i komunikacyjna. Celowo uszkodzono także traktory, silniki elektryczne, młocarnie i inny sprzęt rolniczy. Bydło, konie i trzodę chlewną, których nie zdołano wywieźć, wybijano na miejscu lub pozostawiano w oborach. Zniszczone wały ochronne na rzekach i kanałach, zalane tereny depresyjne na Żuławach, wysadzone śluzy, spalona lub zdewastowana większość stacji odwadniających, zerwane linie elektryczne wysokiego napięcia, pozbawiające teren środków do walki z zalewającym go żywiołem, przekopane i zryte rowami strzeleckimi i bunkrami wały polderowe oraz zamulone kanały oto obraz terenów w momencie przejęcia ich w 1945 r. przez władze polskie. Zniszczenia te oceniono na około 50 proc. ogólnej infrastruktury. W Malborku Hotel również został zniszczony. Jeszcze większe straty poniósł leżący na obrzeżu Żuław i szczególnie zaciekle broniony przez hitlerowców Malbork. Bezpośrednio po działaniach wojennych miasto wraz z historycznym zamkiem wyglądało tragicznie. W czasie jego zdobywania na początku 1945 r. zniszczonych zostało 1235 budynków wraz z zamkiem, czyli 45 proc. Ogólnej zabudowy. Ponadto wiele budynków w większym lub mniejszym stopniu zostało uszkodzonych. Szkody materialne oszacowano na 15985 tys. Zł przedwojennych. Nad ruinami unosiły się dymy, a ulice zasłane były trupami poległych żołnierzy, porozbijanymi dachówkami, belkami, szkłem i gruzem. Miasto było wyludnione, a w powietrzu unosiła się woń spalenizny. W zaułkach zburzonego miasta spotkać można było na wpół zdziczałe psy, koty i przemykające szczury i myszy. Stare miasto w wyniku zmasowanego ognia prowadzonego od strony wschodniej i południowej było prawie całkowicie zniszczone. Spłonęły doszczętnie zabytkowe domy podcieniowe usytuowane po obu stronach długiego rynku. Ten sam los spotkał dom towarowy, sklepy, hotele w malborku, punkty gastronomiczne i zakłady usługowe, których kikuty jeszcze przez kilka powojennych lat straszyły swym wyglądem. Wszędzie spotykało się stosy żelastwa, fragmenty urządzeń sklepów i mieszkań oraz różnych przedmiotów. Jako trwała ruina pozostała Szkoła Łacińska z XIV w. Bardzo ucierpiały: Kościół św. Jana, ratusz staromiejski, Brama Mariacka i Brama Garncarska oraz mury okalające starówkę. Jeszcze kilka lat po wojnie najstarsza część miasta wyglądała jak cmentarzysko. Cegłę z rozebranych budynków, zgodnie z ówczesnym hasłem: Cały naród buduje nową stolicę, wywożono za częściową odpłatnością do Warszawy